Grzyby pomagają przywrócić naszą pamięć i stymulują wzrost neuronów mózgowych – twierdzą naukowcy.

Grzyby mogą mieć pozytywny wpływ na funkcjonowanie mózgu. Do takich wniosków doszli naukowcy po kilku niezależnych badaniach.

Na pamięć i procesy neurodegeneracyjne wpływa wiele różnych czynników. Ten efekt obserwuje się podczas nauki języków obcych, a także w grach wideo oraz w niektórych grach kasynowych online. Oczywiście nie chodzi tutaj o Plinko i inne gry zręcznościowe, które, według przedstawionych tutaj informacji, stają się coraz bardziej popularne. Na myślenie pozytywny wpływ mają poker, blackjack oraz inne gry wymagające strategicznego myślenia.

W ostatnim czasie uwagę naukowców coraz częściej przyciągają nie tylko syntetyczne preparaty, ale również przedstawiciele świata przyrody. Szczególnie zaskakujące okazało się niedawne odkrycie australijskich badaczy, którzy znaleźli w jadalnych grzybach substancje zdolne do poprawy pamięci i stymulowania regeneracji komórek mózgu.

Gwałtowny wzrost liczby zaburzeń poznawczych, takich jak demencja i choroba Alzheimera, wymaga poszukiwania nowych, bardziej skutecznych sposobów leczenia. Czy niepozorny grzyb leśny może pomóc w walce z tymi najtrudniejszymi problemami współczesnej medycyny? Dlaczego właśnie grzyby zainteresowały społeczność naukową i czego nowego udało się dowiedzieć specjalistom z Uniwersytetu Queensland?

Medycyna tradycyjna i zainteresowanie naukowe

Hericium erinaceus, znany również jako soplówka jeżowata lub „lwia grzywa”, od dawna jest wykorzystywany w tradycyjnej medycynie azjatyckiej. W krajach Azji Wschodniej jego ekstrakty były składnikiem środków wspomagających pamięć, leczenia zmęczenia nerwowego, a nawet rekonwalescencji po udarze. Tradycyjne doświadczenie często stanowi punkt wyjścia dla współczesnych badań naukowych, kiedy naukowcy próbują znaleźć racjonalne wyjaśnienie skuteczności środków ludowych.

Takie powiązanie między pradawną praktyką a nowoczesnymi badaniami laboratoryjnymi niejednokrotnie prowadziło do odkryć o światowym znaczeniu. Choroba Alzheimera i inne zaburzenia poznawcze pozostają jednym z głównych problemów społecznych i medycznych XXI wieku. Na tym tle biologicznie aktywne związki z grzybów wydają się szczególnie obiecujące do dalszych badań.

Cele i zadania badania

Zespół badaczy kierowany był przez profesora Frederica Meuniera z Instytutu Mózgu Queensland, a w projekcie uczestniczyli naukowcy z kilku międzynarodowych laboratoriów i firm biotechnologicznych. Postawiono ambitne zadanie: zidentyfikować takie naturalne substancje, które mogą przenikać do tkanek mózgu, wspierać wzrost nowych komórek nerwowych oraz utrzymywać lub odbudowywać funkcje poznawcze.

Naukowcy zadali sobie pytanie: czy grzyby rzeczywiście mogą okazać się źródłem związków do zupełnie nowych metod leczenia chorób neurodegeneracyjnych? Konieczność takich badań potwierdzają niepokojące statystyki — przypadki chorób związanych z pogorszeniem pamięci stają się coraz bardziej powszechne.

Kluczowe odkrycia: jak Hericium erinaceus wpływa na mózg

Jednym z głównych osiągnięć zespołu naukowego było wyodrębnienie unikalnych bioaktywnych związków z ekstraktu soplówki jeżowatej. Aby sprawdzić ich działanie, przeprowadzono serię testów laboratoryjnych z wykorzystaniem hodowli komórek mózgu. Eksperymenty wykazały szereg pozytywnych efektów:

•   Stymulacja wzrostu nowych neuronów
•   Poprawa powiązań między komórkami nerwowymi
•   Znaczne powiększenie stożków wzrostu — wyspecjalizowanych struktur wyznaczających „kierunek” wzrostu neuronów i tworzenie nowych połączeń

Efekty neurotroficzne — to wpływ na procesy wzrostu, przeżycia i specjalizacji komórek układu nerwowego. W tym przypadku badacze zaobserwowali, jak pod wpływem związków grzybowych neurony dosłownie „wyciągają ramiona”, tworząc nowe ścieżki przesyłu informacji. Taka zdolność do tworzenia nowych połączeń jest szczególnie ważna podczas rekonwalescencji po uszkodzeniach lub zmianach związanych z wiekiem w mózgu.

Potencjalne możliwości: co to oznacza dla medycyny

Czego jeszcze dowiedzieli się naukowcy? Wyniki badań przedklinicznych pozwalają przypuszczać, że aktywne substancje Hericium erinaceus mogą stać się podstawą do stworzenia leków przeciw zaburzeniom poznawczym, w tym przeciw chorobie Alzheimera. Jednak uzyskane dotychczas dane pochodzą z eksperymentów laboratoryjnych i na razie jest zbyt wcześnie, by mówić o praktycznym zastosowaniu tych nowych związków.

Profesor Frederic Meunier podkreśla: „Dopiero zaczynamy rozumieć, w jaki sposób naturalne substancje z grzybów mogą wpływać na odbudowę komórek mózgu”. Dr Ramon Martinez-Marmol, który brał udział w badaniach, uważa, że odkrycie otwiera perspektywy leczenia całego szeregu zaburzeń neurologicznych.

Według dr De Hee Lee z firmy CNGBio Co., po raz pierwszy udało się szczegółowo opisać mechanizmy molekularne działania ekstraktu soplówki jeżowatej na komórki mózgu. Ważne jest, że istniejące metody leczenia są ograniczone pod względem skuteczności i często wywołują skutki uboczne, podczas gdy naturalne związki mogą zaproponować łagodniejsze alternatywy.

Ograniczenia i pytania na przyszłość

Pomimo obiecujących wyników, naukowcy podkreślają, że cała praca została na razie wykonana na poziomie modeli przedklinicznych. Eksperymenty laboratoryjne nie zawsze przekładają się na organizm człowieka. Pozostają pytania: jak związki grzybowe będą się zachowywać po przedostaniu się do krwiobiegu, czy bez przeszkód dotrą do mózgu i jakie reakcje mogą wywołać w różnych grupach pacjentów? Badaczy czeka przeprowadzenie dokładnych badań klinicznych, zanim nowe leki pojawią się w aptekach. Warto zauważyć, że wdrożenie takich innowacji zajmuje lata i wymaga potwierdzenia bezpieczeństwa na wszystkich etapach.